Kur'an'da Salat vakitleri (namaz vakitleri değil)

Allah bize salat etti (33/43), ayetlerini kuluna indirdi (57/9) ve elçisi de salat vakitlerinde insanlara ayetleri öğreterek o salatı ayakta tuttu... 

Salat vakitlerinin anlatıldığı Hud 114, İsra 78 ve salatta ses tonundan bahseden 17/110'da hitap elçiyedir çünkü elçi, salat vakitlerinde ayetleri öğretiyordu! 

Nisa 101-107 ayetleri, bizi değil, ayet indirilen dönemi anlatır. Nisa 103'te es-salat, "el-muminin" üzerine vakitlendirilmiş yazılı (kitaben) diyor farz marz demiyor! 8/64 ve 65 gibi "el-muminune" içeren ayetleri inceleyebilirsiniz. Nebi hangi müminleri savaşa teşvik etti!? el-muminin, elçiyle aynı dönemde yaşamış onun çevresindeki müminler. Tevbe 5'de bütün müşrikleri öldürün mü diyor yoksa antlaşmayı bozan müşrikleri mi (el-müşrikine) ? 

Kuran boyunca bahsedilen salat vakitleri de Salat-ı fecr ve Salat-ı işa... Kur'an'da başka bir salat vakti yoktur. Sabah, gece gibi zaman dilimlerinden bahsedilir ancak bunlar salat kelimesiyle kullanılmaz. Hud 114'te Salat-ı fecr ve Salat-ı işa tanımlanır, İsra 78'de Salat-ı işa anlatılır. Hud 114'teki "ve" ayrıca anlamında değil, 1400 yıllık arapça "ve"yi türkçedeki "ve" gibi düşünmeyin, açıklama-tarif devam ediyor: Gündüzün iki ucunda, gündüz kısmında değil gecenin zülüflerine doğru... Unutmayın! Hud 114 ve İsra 78'deki hitap elçiye, elçi bu vakitlerde ayetleri insanlara ulaştırıyordu.

SALAT VAKİTLERİ GÖRSEL

https://www.youtube.com/shorts/V6T67Ea32Ww

es-salat, ayetleri öğrenerek, anlamaya çalışarak ikame edilir, bir öğrenme faaliyetidir. Allah salat edip ayetlerini gönderdi ya eğer biz ayetleri öğrenmezsek, anlamaya çalışmazsak bu salat ayakta durmaz, bağlantı kopar!

Peki artık elçi olmadığına göre biz ne yapacağız? Biz de tek başımıza veya başkalarıyla beraber salatı ikame edebiliriz, arapça bilmeye gerek yok, ayetleri kelime kelime inceleyebildiğimiz, kök araması yapabildiğimiz siteler var bunlarla ayetleri anlamaya çalışabiliriz. mezhepli, ritüelci tiplerin meallerinden bahsetmiyorum! Salat nedir, secde nedir, kıble, vech, cunub vb nedir Kur'an'dan öğrenmeniz gerek, kelime kelime çeviriye bakmalısınız, kavramların Kur'an'daki kullanımına ve ayetin kimden bahsettiğine, kime hitap ettiğine dikkat etmelisiniz, her okuduğunuzun -bu da dahil- peşinden gitmeyin, kontrol edin gerçekten öyle mi diyor ayette. Rüku, hasenat yerine "namaz" yazan mealciler var. Ortalıkta gelenekçi mealleri okuyup okuyup Kur'an okuduğunu sanan bir güruh yarattılar ona göre... 

Bu vakitler günümüzde disiplin yaratmak için kullanılabilir. İlk muhatapların bile gece yazılmış bir salat olmamasına rağmen elçiyle beraber olduklarını müzzemmil suresinde görebiliyoruz veya gündüz yazılı bir salat olmamasına rağmen toplanma günü gündüz salat yapıldığı anlaşılıyor. Allah karanlıklardan aydınlığa çıkalım diye salat ederek ayetlerini yollamış bu ayetlerin öğrenilmesi konusunda disiplin yaratmak istiyorsanız buyrun salatı fecr ve salatı işa...

Ezan: Ayet indirilen dönem uygulamasıdır. Salat vakti geldiğini insanlara duyurmak için yapılan bir uygulamaydı. "Salat vakti gelince ezan okuyun" veya "şöyle ezan okuyun" diyen bir ayet yok. Bu uygulama o dönemin şartları gereği vardı.

Not 1: Vusta, bir vakit veya orta demek değildir. Vusta bir şeyin en hayırlısı, en iyisidir. Yoksa haşa Allah 2/143'te vahiy gönderdiği toplumun ortalama bir toplum olmasını mı istedi? 

Bakara 238'deki "salatı vusta" ifadesi, hemen öncesindeki boşanma ayetlerinin uygulanmasında "en iyi, en hayırlı kararın, uygulamanın" gözetilmesinden bahsediyor, yani yine ayetlere yönelme söz konusu. Boşanma hassas bir konu olduğu için dikkatli olunması ve dengenin korunması isteniyor. Boşanma ayetlerinin arasında ne namastesi, ritüeli!

Salatı vusta detaylı inceleme

Not 2: Nur 58'de öğlen vakti bir salat olmadığı açıktır. Salat-ı fecr, Salat-ı işa'dan ve öğle vaktinden bahsediyor ama öğle salatı demiyor. 

Not 3: Hud 114'te geçen "gecenin zülüfleri" ifadesinin çoğul olarak geçme sebebi gecenin belli bir başlama vakti olmamasındandır. Güneş batınca akşam oldu, güneş doğunca sabah oldu diyebilirsiniz ama gece ne zaman başladı? veya gecenin karanlığı ne zaman aydınlanmaya başladı? Yan yana duran iki kişi bile farklı zamanlar verebilir bu konuda. Görseldeki 4'er çizgi gecenin zülüflerini temsilen konulmuştur...